Wprowadzenie
Komisja Europejska przedstawiła propozycję kolejnego wieloletniego budżetu i programu ramowego badań i innowacji, który nadal ma nazywać się Horizon Europe. Przewidziany budżet to 175 mld euro oraz wprowadzenie czwartego filaru.
To skok względem obecnego programu, który dysponował kwotą 93,5 mld euro. Komisarz ds. badań Ekaterina Zaharieva została doceniona za zabezpieczenie samodzielnego programu o tej skali.
Stawka jest jednak większa niż sama liczba. Chodzi o to, kto będzie wyznaczał priorytety badań w Europie.
Struktura i napięcia
Propozycja FP10 zbudowana jest wokół czterech filarów: doskonałej nauki, konkurencyjności i społeczeństwa, innowacji oraz Europejskiej Przestrzeni Badawczej. Kontrowersje budzi to, że program ma zostać osadzony w szerszym Funduszu Konkurencyjności o wartości około 451 mld euro - i z nim ściśle powiązany.
Część środowiska naukowego obawia się, że badania podstawowe zostaną podporządkowane celom przemysłowym i geopolitycznym. Stąd lata 2025 i 2026 są kluczowe dla rzecznictwa wobec instytucji UE.
Kalendarz decyzji
Źródła w Radzie spodziewały się częściowego podejścia ogólnego do FP10, czyli zarysu stanowiska Rady co do podstawowego kształtu programu, w czerwcu. Parlament Europejski przygotował wstępne raporty wyznaczające punkty odniesienia dla zarządzania i finansowania programu.
Co dalej
Los tego planu zależy od nadchodzących negocjacji międzyinstytucjonalnych między Parlamentem Europejskim, Radą i Komisją. To one przesądzą o krytycznych rozstrzygnięciach 2026 roku - od poziomu autonomii naukowej po faktyczną wysokość środków dla badaczy.
Dyskusja