INSTRUKCJA WYPEŁNIENIA

Do czego służy: To oświadczenie, w którym klient (lub osoba reprezentująca klienta) deklaruje, czy jest osobą zajmującą eksponowane stanowisko polityczne (tzw. PEP), członkiem jej rodziny lub jej bliskim współpracownikiem. Pozwala instytucji obowiązanej ocenić, czy stosować wzmożone środki bezpieczeństwa finansowego.

Kiedy się go używa: Instytucja obowiązana odbiera je przy nawiązywaniu stosunków gospodarczych lub przy transakcji okazjonalnej, w ramach stosowania środków bezpieczeństwa finansowego. Jeśli osoba jest PEP, instytucja stosuje wzmożone środki bezpieczeństwa i uzyskuje zgodę kadry kierowniczej wyższego szczebla na nawiązanie relacji.

Podstawa prawna: Art. 2 ust. 2 pkt 11 (definicja PEP), pkt 12 (członkowie rodziny PEP), pkt 13 (bliscy współpracownicy PEP) oraz art. 46 ustawy z dnia 1 marca 2018 r. o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 644 ze zm.). Oświadczenie składa się pod rygorem odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia (art. 233 § 6 w zw. z § 1 Kodeksu karnego), na co pozwala art. 46 ust. 1 ustawy AML.

Jak wypełnić - krok po kroku:

1. Tytuł / oznaczenie umowy - uzupełnij, w związku z jaką umową lub relacją oświadczenie jest składane (np. numer i data umowy, opis usługi).
2. Dane składającego - wpisz imię i nazwisko, a w razie potrzeby PESEL i adres osoby składającej oświadczenie.
3. Zaznaczenie “jestem / nie jestem” - zaznacz właściwe pole. “Jestem” zaznacza osoba, która jest PEP albo członkiem rodziny PEP, albo bliskim współpracownikiem PEP (kategorie 1-5). “Nie jestem” - gdy żadna z kategorii nie dotyczy osoby. Można zaznaczyć tylko jedną opcję.
4. Kategorie 1-5 - to katalog opisujący, kto jest PEP, bliskim współpracownikiem, członkiem rodziny. Nie wypełnia się ich osobno - służą do tego, by składający mógł sam ocenić, czy do którejś z nich należy. Jeśli osoba zaznaczyła “jestem”, w praktyce instytucja prosi o wskazanie, której kategorii dotyczy oświadczenie.
5. Data i podpis - na końcu osoba składająca oświadczenie podpisuje je własnoręcznie i wpisuje datę.

Na co uważać / typowe błędy: Najczęstszy błąd to brak zaznaczenia pola “jestem/nie jestem” - oświadczenie bez zaznaczenia jest bezużyteczne. Status PEP nie wygasa automatycznie z chwilą zaprzestania pełnienia funkcji - instytucja stosuje wzmożone środki jeszcze przez co najmniej 12 miesięcy po zaprzestaniu pełnienia funkcji (do czasu uznania, że osoba nie stwarza już podwyższonego ryzyka). Oświadczenie składa się pod rygorem odpowiedzialności karnej - to musi być wyraźnie zaznaczone w treści. Instytucja przechowuje oświadczenie w dokumentacji środków bezpieczeństwa finansowego.

WZÓR

Oświadczenie w sprawie zajmowania eksponowanego stanowiska politycznego

w związku z [ ……………….. ] (wpisz: oznaczenie umowy lub relacji - np. numer i data umowy, rodzaj usługi)

Ja, niżej podpisany(-a) [ ……………….. ] (wpisz: imię i nazwisko, a w razie potrzeby PESEL i adres osoby składającej oświadczenie), mając na względzie brzmienie art. 2 ust. 2 pkt 11 ustawy z dnia 1 marca 2018 r. o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 644 ze zm.), niniejszym oświadczam, iż:

[ ] jestem [ ] nie jestem (zaznacz właściwe - tylko jedno pole)

1. osobą zajmującą eksponowane stanowisko polityczne, przez którą rozumie się:

   1. szefów państw, szefów rządów, ministrów, wiceministrów, sekretarzy stanu, podsekretarzy stanu, w tym Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, Prezesa Rady Ministrów i wiceprezesa Rady Ministrów,
   2. członków parlamentu lub podobnych organów ustawodawczych, w tym posłów i senatorów,
   3. członków organów zarządzających partii politycznych,
   4. członków sądów najwyższych, trybunałów konstytucyjnych oraz innych organów sądowych wysokiego szczebla, których decyzje nie podlegają zaskarżeniu, z wyjątkiem trybów nadzwyczajnych, w tym sędziów Sądu Najwyższego, Trybunału Konstytucyjnego, Naczelnego Sądu Administracyjnego, wojewódzkich sądów administracyjnych oraz sędziów sądów apelacyjnych,
   5. członków trybunałów obrachunkowych lub zarządów banków centralnych, w tym Prezesa oraz członków Zarządu NBP,
   6. ambasadorów, chargés d’affaires oraz wyższych oficerów sił zbrojnych,
   7. członków organów administracyjnych, zarządczych lub nadzorczych przedsiębiorstw państwowych, w tym dyrektorów przedsiębiorstw państwowych oraz członków zarządów i rad nadzorczych spółek z udziałem Skarbu Państwa, w których ponad połowa akcji albo udziałów należy do Skarbu Państwa lub innych państwowych osób prawnych,
   8. dyrektorów, zastępców dyrektorów oraz członków organów organizacji międzynarodowych lub osoby pełniące równoważne funkcje w tych organizacjach,
   9. dyrektorów generalnych w urzędach naczelnych i centralnych organów państwowych, dyrektorów generalnych urzędów wojewódzkich oraz kierowników urzędów terenowych organów rządowej administracji specjalnej;

2. osobą znaną jako bliski współpracownik osoby zajmującej eksponowane stanowisko polityczne, przez którą rozumie się:

   1. osoby fizyczne będące beneficjentami rzeczywistymi osób prawnych, jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej lub trustów wspólnie z osobą zajmującą eksponowane stanowisko polityczne lub utrzymujące z taką osobą inne bliskie stosunki związane z prowadzoną działalnością gospodarczą,
   2. osoby fizyczne będące jedynym beneficjentem rzeczywistym osób prawnych, jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej lub trustu, o których wiadomo, że zostały utworzone w celu uzyskania faktycznej korzyści przez osobę zajmującą eksponowane stanowisko polityczne;

3. małżonkiem lub osobą pozostającą we wspólnym pożyciu z osobą zajmującą eksponowane stanowisko polityczne;

4. dzieckiem osoby zajmującej eksponowane stanowisko polityczne i jego małżonkiem lub osobą pozostającą z tym dzieckiem we wspólnym pożyciu;

5. rodzicem osoby zajmującej eksponowane stanowisko polityczne;

pod rygorem odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia (art. 233 § 6 w związku z § 1 Kodeksu karnego), zgodnie z art. 46 ust. 1 ustawy z dnia 1 marca 2018 r. o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu.

[ ……………….. ] (data i podpis osoby składającej oświadczenie)