Wprowadzenie
Stara ustawa o kredycie konsumenckim obejmowała leasing konsumencki tylko wtedy, gdy umowa leasingu przewidywała obowiązek nabycia przedmiotu. Leasing z opcją wykupu (bez obowiązku) - wypadał poza zakres ustawy. Ta luka była powszechnie znana i często wykorzystywana przez firmy leasingowe oferujące produkty konsumentom poza reżimem ustawowym.
Nowa ustawa tę lukę zamyka - i robi to radykalnie.
Jak zmienia się definicja kredytu konsumenckiego w kontekście leasingu
Projekt nowej ustawy rozszerza definicję kredytu konsumenckiego na "umowy leasingu i najmu, które przewidują obowiązek lub możliwość nabycia przedmiotu umowy". Kluczowe słowo: "lub możliwość". Dotąd wystarczyło, że leasing był "z opcją" (bez obowiązku) - i wypadał poza ustawę. Teraz opcja wykupu wystarczy, żeby leasing był kredytem konsumenckim.
Motyw 15 preambuły do dyrektywy CCD2 wprost wskazuje, że umowy leasingu lub najmu z opcją wykupu "mogą być szkodliwe dla konsumenta" i powinny być objęte regulacją. Polska implementuje ten wymóg w pełni.
Kto konkretnie jest dotknięty - jakie umowy zmieniają status
Leasing operacyjny z opcją wykupu (najpopularniejszy typ leasingu konsumenckiego samochodów): objęty nową ustawą. Najem długoterminowy pojazdu (tzw. full service leasing) z opcją wykupu: objęty nową ustawą. Wynajem sprzętu (laptopy, AGD, RTV) z możliwością wykupu: objęty nową ustawą. Leasing bez żadnej opcji wykupu (rzadki w praktyce konsumenckiej): poza ustawą.
Ważne: dotyczy tylko umów z konsumentami. Leasing firmowy (B2B) - poza zakresem ustawy o kredycie konsumenckim.
Firmy leasingowe jako "instytucje pożyczkowe" - konsekwencje regulacyjne
Zakwalifikowanie firm leasingowych oferujących leasing konsumencki z opcją wykupu jako "instytucji pożyczkowych" ma dalekosiężne konsekwencje.
Obowiązki z ustawy o kredycie konsumenckim: ocena zdolności kredytowej leasingobiorcy, obowiązkowe formularze informacyjne, limity kosztów, prawo do odstąpienia w 14 dniach, SKD.
Podatek bankowy: ustawa o podatku od niektórych instytucji finansowych obejmuje "instytucje pożyczkowe". Firmy leasingowe, które staną się instytucjami pożyczkowymi przez nową ustawę, mogą stać się podatnikami podatku bankowego - co jest nowym, znaczącym obciążeniem.
Wymogi wobec KNF: instytucje pożyczkowe podlegają rejestracji i nadzorowi KNF. Firmy leasingowe muszą dostosować strukturę do nowych wymogów regulacyjnych.
Co zyskują konsumenci biorący leasing
Prawo do odstąpienia w 14 dniach: po zawarciu umowy leasingu konsumencki może ją rozwiązać bez podania przyczyny w ciągu 14 dni. Dotychczas przy leasingu "z opcją" takiego prawa nie było.
Standardowy formularz informacyjny: przed podpisaniem umowy leasingowej - ustandaryzowane zestawienie kluczowych parametrów: kwota finansowania, okres, koszty miesięczne, RRSO, opcja wykupu.
Limity kosztów: raty leasingowe i koszty dodatkowe nie mogą przekraczać limitów pozaodsetkowych kosztów kredytu.
Sankcja kredytu darmowego: przy naruszeniach przez leasingodawcę - konsument może skorzystać z SKD, czyli leasingodawca traci prawo do oprocentowania i kosztów.
Przepisy przejściowe - co z umowami zawartymi przed 2026 rokiem
Umowy leasingu i najmu zawarte przed 20 listopada 2026 roku podlegają starym przepisom - nawet jeśli mają opcję wykupu. Nowe przepisy obowiązują wyłącznie dla umów zawartych po wejściu ustawy w życie.
To istotne dla konsumentów planujących leasing w 2026 roku: jeśli chcesz skorzystać z nowych praw (odstąpienie, SKD, limity kosztów) - poczekaj do listopada 2026 roku.
Podsumowanie
Objęcie leasingu i najmu konsumenckiego z opcją wykupu przepisami ustawy o kredycie konsumenckim to jedna z największych zmian dla branży finansowania konsumenckiego - być może ważniejsza niż samo zniesienie limitu kwotowego. Firmy leasingowe stoją przed fundamentalną transformacją modelu operacyjnego i prawnego.
Pytanie do leasingobiorców: czy wiesz, że umowa leasingowa podpisana po listopadzie 2026 roku da Ci prawo do rezygnacji w 14 dniach bez żadnych konsekwencji?
Dyskusja